Dil Seçiniz
Telegram
WhatsApp
İnstagram

Vertigo Belirti, Nedenleri ve Tedavisi

Vertigo Belirti, Nedenleri ve Tedavisi

Vertigo Belirti, Nedenleri ve Tedavisi

Vertigo (Baş Dönmesi) Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Vertigo Nedir?

Vertigo, oda veya çevrenin, kişinin etrafında daireler çiziyormuş gibi dairesel hareketle dönmesi hissidir. Birçok insan bu terimi yükseklik korkusunu tanımlamak için kullanır, ancak bu doğru değildir.

 

Vertigo, bir kişi çok yüksekten aşağıya baktığında da ortaya çıkabilir, ancak genellikle iç kulak veya beyindeki problemlerden kaynaklanan geçici veya devam eden baş dönmesi nöbetlerini ifade eder.

 

Bu bir hastalık değil, bir semptomdur. Birçok farklı durum vertigoya neden olabilir.

 

Vertigo Neden Olur?

Genellikle iç kulakta bir dengesizliği veya merkezi sinir sistemi (CNS) ile ilgili bir sorunu içeren çeşitli problemler vertigoya yol açabilir.

 

Vertigoya yol açabilecek durumlar aşağıdakileri içerir.

 

Labirentit (İç Kulak İltihabı)

Bu bozukluk, iç kulak labirentinin iltihaplanması sonucunda ortaya çıkabilir. Bu alan içinde vestibulokoklear sinir bulunur.

 

Bu sinir, beyne kafanın hareketi, konumu ve sesler hakkında bilgi gönderir.

 

Labirentitli bir kişi vertigo semptomları dışında işitme kaybı, kulak çınlaması, baş ağrısı, kulak ağrısı ve görme değişiklikleri de yaşayabilir.

 

Vestibüler nörit

Vestibüler sinirin iltihabı vestibüler nörite neden olur. Labirentite benzer, ancak kişinin işitmesini etkilemez. Vestibüler nörit, bulanık görme, şiddetli mide bulantısı veya dengesizlik hissine eşlik edebilen vertigoya neden olur.

 

Kolesteatom

Bu kanserli olmayan cilt büyümesi, genellikle tekrarlayan enfeksiyon nedeniyle orta kulakta gelişir. Kulak zarının arkasında büyüdüğü için orta kulağın kemik yapılarına zarar vererek işitme kaybına ve baş dönmesine neden olabilir.

 

Ménière hastalığı

Bu hastalık, iç kulakta sıvı birikmesine neden olur ve bu da kulaklarda çınlama, işitme kaybı ile vertigo ataklarına yol açabilir. 40 ila 60 yaş arasındaki kişilerde daha görülme eğilimindedir.

 

Hastalığın kesin neden belirsizdir, ancak kan damarı daralmasından, viral bir enfeksiyondan veya bir otoimmün reaksiyondan kaynaklanabildiği düşünülmektedir. Genetik koşulların hastalığın oluşumunda rol oynadığı da tartışılmaktadır.

 

Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV)

İç kulak, sıvı ve kalsiyum karbonat kristalleri parçacıkları içeren otolit organları adı verilen yapıları içerir.

 

BPPV'de bu kristaller yerinden çıkar ve yarım daire kanallarına düşer. Orada, düşen her kristal, hareket sırasında yarım daire kanallarının kupulaları içindeki duyusal tüy hücrelerine dokunur.

 

Sonuç olarak, beyin bir kişinin pozisyonu hakkında yanlış bilgi alır ve baş dönmesi meydana gelir. İnsanlar tipik olarak 60 saniyeden az süren vertigo dönemleri yaşarlar, mide bulantısı ve diğer semptomlar da ortaya çıkabilir.

 

Diğer faktörler

Vertigo ayrıca şunlarla da ortaya çıkabilir:

  • Migren baş ağrıları
  • Kafa travması
  • Kulak ameliyatı
  • Perilenfatik fistül, orta kulak ve iç kulak arasındaki iki zardan birinin yırtılması nedeniyle iç kulak sıvısının orta kulağa sızması.
  • Kulak içinde veya çevresinde zona (herpes zoster oticus)
  • Otoskleroz, bir orta kulak kemiği büyüme sorunu işitme kaybına yol açtığında
  • Frengi
  • Kas zayıflığına yol açan ataksi
  • Geçici iskemik atak
  • Serebellar veya beyin sapı hastalığı
  • İç kulak yakınındaki vestibulokoklear sinirde gelişen iyi huylu bir büyüme olan akustik nöroma
  • Multipl skleroz

Uzun süreli yatak istirahati ve bazı ilaçların kullanımı da vertigoya neden olabilir.

 

Hamilelikte Vertigo

Mide bulantısı ve baş dönmesi hamilelik sırasında sık görülen problemlerdir. Hormonal değişiklikler vücuttaki sıvıların içeriğini farklılarştırarak bu semptomları oluşturabilir.

 

İç kulaktaki sıvının içeriğinin değişmesi aşağıdaki gibi semptomlara yol açabilir:

  • Vertigo (baş dönmesi)
  • Denge kaybı
  • Kulak çınlaması ve işitme güçlükleri
  • Kulakta doluluk hissi

 

Vertigo Kalıtsal Mı?

Vertigo'nun kendisi kalıtsal değildir, ancak genellikle çeşitli durumların ve sendromların bir belirtisidir.

 

Bunlardan bazıları, belirli genetik faktörleri içeriyor gibi görünmektedir ve ailelerden geçebilir. Bir kişinin tekrarlayan vertigosu varsa, kalıtsal veya genetik bir bileşeni olabilir.

 

Bilim adamları, vertigoyu içeren çeşitli durumların genetik profilini araştırıyorlar.

 

Vertigoyu tetikleyebilen ve genetik faktörleri içerdiği görülen durumlara örnekler:

  • Ailesel epizodik ataksi
  • Migrenli vertigo
  • Bilateral vestibüler hipofonksiyon
  • Ailevi Ménière hastalığı

Bir doktor, baş dönmesi olan bir kişiye aile tıbbi geçmişi hakkında sorular sorabilir.

 

Vertigo Tipleri

Oluşma nedenlerine göre değişen farklı vertigo türleri vardır.

 

Periferik vertigo

Vakaların yaklaşık %80'i bu türdendir. Periferik vertigo genellikle iç kulaktaki problemlerden kaynaklanır.

 

İç kulaktaki minik organlar yerçekimine ve kişinin pozisyonuna göre sinir sinyalleri aracılığıyla beyne mesajlar göndererek tepki verir. Bu süreç kişinin ayağa kalktığında dengesini korumasını sağlar.

 

Bu sistemdeki değişiklikler vertigoya neden olabilir. BPPV ve inflamasyon bu tür vertigonun yaygın nedenlerdir. Diğer nedenler arasında Ménière hastalığı ve akustik nöroma yer alır.

 

Merkezi vertigo

Merkezi vertigo merkezi sinir sistemi ile ilgili problemler sonucunda oluşmaktadır. Genellikle beyin sapı veya beyinciğin bir kısmındaki problemden kaynaklanır. Vakaların yaklaşık %20'si bu türdendir.

 

Olası nedenler arasında vestibüler migren, demiyelinizasyon ve etkilenen CNS bölgesini veya bölgelerini içeren tümörler bulunur.

 

Servikal omurga ile ilgili bir problem vertigoya yol açabilir.

 

Vertigo Belirtileri

Vertigolu bir kişi, başı veya etrafındaki boşluk hareket ediyor veya dönüyormuş gibi hissedecektir.

 

Vertigo tek başına görülebilen bir semptomdur, ancak aşağıdaki diğer semptomlarla birlikte de ortaya çıkabilir.

 

Bu semptomlar şunları içerebilir:

  • Denge sorunları
  • Sersemlik
  • Hareket problemleri
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Kulak çınlaması, tinnitus
  • Kulakta doluluk hissi
  • Baş ağrısı
  • Gözlerin genellikle bir yandan diğer yana kontrolsüz bir şekilde hareket ettiği nistagmus

 

Vertigo Tanısı Nasıl Konur?

Doktorunuz baş dönmesine neyin sebep olduğunu bulmaya çalışacaktır. Fizik muayene gerçekleştirilecek, kişiye baş dönmesinin kendilerini nasıl hissettirdiğini sorulacak ve tıbbi geçmiş alınacaktır.

 

Doktor ayrıca bazı basit testler de yapabilir.

 

Romberg testi: Doktor, kişiden kolları yanlarında ve ayakları bitişik olarak durmasını ve gözlerini kapatmasını isteyecektir. Kişi gözlerini kapatırken kararsız hale gelirse, bu bir merkezi sinir sistemi sorununun işareti olabilir.

 

Fukuda-Unterberger testi: Doktor, kişiden gözleri kapalı olarak 30 saniye boyunca yürümesini isteyecektir. Kişi yürürken bir yöne saparsa, bu, iç kulak labirentinde periferik vertigoya neden olabilecek bir lezyona işaret edebilir.

 

Bu ve diğer testlerin sonuçlarına bağlı olarak, doktor daha fazla ayrıntı elde etmek için bir kafa BT veya MR taraması önerebilir.

 

 

Vertigo Tedavisi

Bazı vertigo türleri tedavi olmaksızın kendiliğinden çözülür, ancak kişinin altta yatan sorun için tedaviye ihtiyacı olabilir.

 

Örneğin bir doktor, vertigo oluşturan bakteriyel bir enfeksiyon için antibiyotik veya zona için antiviral ilaçlar reçete edebilir.

 

Bazı semptomları hafifletebilecek ilaçlar mevcuttur. Bu ilaçlar, taşıt tutmasını ve mide bulantısını azaltmak için antihistaminikler ve antiemetikler içerir.

 

Diğer tedaviler etkili değilse cerrahi gerekebilir. BPPV ve akustik nöroma, vertigo tedavisinde ameliyatın uygun olabileceği iki durumdur.

 

Ménière hastalığının tedavisi

Doktorunuz, Ménière hastalığı için ilaç reçete edebilir. Bunlar, bu duruma bağlı baş dönmesini hafifletmeye yardımcı olabilecek ilaçları içerebilir.

 

Diğer tedavi seçenekleri şunları içerir:

  • Sodyum alımını sınırlamak ve sıvı seviyelerini azaltmak için diüretik tedavisi kullanmak
  • Kulağa bir cihaz takmayı içeren basınç darbe tedavisini denemek
  • Bir doktorun orta kulağa antibiyotik veya kortikosteroid enjekte etmesi
  • Kafein, çikolata, alkolden kaçınmak ve sigara içmemek

 

Yaşam tarzı değişiklikleri

Vertigo etkilerini azaltmaya yardımcı olabilecek adımlar şunları içerir:

  • Baş dönmesi şiddetli olduğunda sessiz, karanlık bir odada hareketsiz yatmak
  • Baş dönmesi hissi ortaya çıkar çıkmaz oturmak
  • Ayağa kalkmak, yukarıya bakmak veya başı çevirmek gibi semptomları tetikleyebilecek hareketleri gerçekleştirmemek
  • Bir şey almak için eğilmek yerine çömelmek
  • Yürürken gerekirse baston kullanmak
  • İki veya daha fazla yastıkta uyumak
  • Düşmeyi önlemek için geceleri kalkarken ışıkları açmak

Ağır baş dönmesi yaşayan kişiler araba kullanmamalı veya merdivenlerde dikkatli olmalıdır.